Jedan od najpouzdanijih poznavalaca Andrićevog opusa, prof. dr Aleksandar Jerkov, upravnik Univerzitetske biblioteke u Beogradu, kazao je da čitajući djela nobelovca shvatate da ste duboko evropski, a ne pred vratima Evrope, kako se često čuje na ovim prostorima. Andrićeva djela, u dubljim slojevima, proučavaju o istinskom smislu evropskih ideala slobode i demokratije koji počivaju u duhovno-istorijskoj ravni istorije evropske civilizacije, a ne u njenim geopolitičkim tokovima, jer, kako reče profesor Jerkov, nije pitanje da li smo mi u Evropi, već da li je Evropa u nama.
Mnogi Andrićevi junaci u stalnom su dijalogu sa evropskim nasljeđem jasno afirmišući temeljne i univerzalne vrijednosti tog kulturno-istorijskog korpusa. Andrić je, prema riječima Jerkova, u dubini imaginacije vidio srećnog evropskog čovjeka koji je želio da prevaziđe nasilje.
Andrićeva imaginacija nije turistička, već je u pitanju imaginacija Evrope onakve kakva ona treba da bude, a nobelovac je uspio da prepozna ljepotu i snagu onog evropskog čovjeka koji je potreban Evropi, i to zahvaljujući činjenici da je prepoznao biće Evrope onakvo kakvo ono jeste.
Cilj predavanja, koje je organizovala JU „Muzeji i galerije“ Nikšić, u okviru majskog repertoara Nikšićke kulturne scene, bio je da se osvijetli Andrićev odnos prema evropskoj kulturi i idejama, kao i način na koji je njegova književnost povezala balkansko nasljeđe sa širim evropskim duhovnim prostorom.
Direktorica „Muzeja i galerija“, Vesna Todorović, podsjetila je da su prošle godine, povodom obilježavanja 50 godina od Andrićeve smrti, organizovali dva predavanja, a teme o kojima je Jerkov govorio bile su: “Šta je istorija Andriću? Da li je Andrićev roman važniji od istoriografije” i “Sumnja u književnost i otimanje oko pisca: Sporovi u tumačenju Andrića, ne samo politički”. Predavanjem „Andrić i Evropa“ zaokružen je ciklus posvećen ovom piscu.
Svetlana Mandić
Foto/video: RTNK
