U Crnoj Gori je tokom prošle godine formirano 1.877 predmeta za krivično djelo nasilje u porodici ili porodičnoj zajednici, što je gotovo dvostruko više u odnosu na 2024. godinu, kada je za ovo krivično djelo prijavljeno 977 lica.
Psihološkinja Monika Sekulović kaže da se pokazalo da je od perioda koronavirusa porastao nivo porodičnog nasilja, kada su problemi koji su se možda ranije potiskivali u porodicama izašli na površinu i počeli da se rješavaju na neodgovarajući način.
Prema podacima iz Drugog periodičnog izvještaja o primjeni Međunarodnog pakta za ekonomska, socijalna i kulturna prava, koji je usvojen na posljednjoj sjednici Vlade, u 2023. godini 466 lica je prijavljeno za krivično djelo nasilje u porodici ili porodičnoj zajednici, što pokazuje da iz godine u godinu bilježimo znatan porast prijavljenih slučajeva.
Sekulović ističe da ne smijemo zanemariti činjenicu da je porodično nasilje bilo prisutno i kod ranijih generacija, ali da je tada postojao izražen osjećaj stida i srama, zbog čega su se brojni slučajevi zataškavali ili prećutkivali.
“Nažalost, brojka nam ne opada, već je u porastu. Tu bih naglasila da je sada možda više podignuta svijest o tome šta porodično nasilje jeste i kome se možemo obratiti za podršku i pomoć. Veliki broj NVO organizacija promoviše i učestvuje u tome, tako da je pojačan nivo slobode, osjećaja mogućnosti i dostupnosti prijave nasilja. Nikako ne bih isključila da porodično nasilje nije bilo prisutno i kod ranijih generacija, ali tada je postojao osjećaj stida i sramote, i žena je često bila u poziciji da vjerovatno neće moći da se snađe finansijski niti da ima gdje da ode sa djecom”, naglasila je Sekulović.
Statistika pokazuje da je najveći procenat nasilja počinjen nad ženama i djecom, iako se ni nasilje nad muškarcima ne smije zanemariti. Kada su žene u pitanju, njihova ekonomska osnaženost i stepen obrazovanja predstavljaju važnu kariku u odluci da se ohrabre i prijave nasilje.
“Žena koja je sigurna u to da može da se izvuče iz obrasca nasilja osjeća se slobodnije i ohrabrenije, posebno ako ima svoje kapacitete i potencijale za izlazak iz te zone nasilja. Nažalost, koliko god NVO organizacije i određene službe pružale podršku i pomoć ženama, one se vrlo često vraćaju u taj sistem nasilja zbog neadekvatne finansijske situacije. Žene koje prednjače u obrazovanju takođe su često hrabrije da prijave nasilje jer se oslanjaju na svoje kapacitete i društvenu mrežu koju imaju oko sebe”, kazala je Sekulović.
Ukoliko u bračnoj zajednici u kojoj se vrši i trpi nasilje postoje djeca, ona često bivaju direktne žrtve ili trpe ozbiljne posljedice takvog porodičnog okruženja.
“Djeca uvijek ispaštaju. Ona pamte, čak i kada se čini da ne razumiju u potpunosti šta se dešava.U posljednje vrijeme dosta se podigla svijest o mentalnom zdravlju. Najčešće se mladi ljudi javljaju za podršku jer se negdje ne snalaze ili nešto ne funkcioniše dobro u njihovom životu, a vrlo često dolazimo do toga da su u djetinjstvu bili traumatizovani porodičnim nasiljem”, zaključila je Sekulović.
U Crnoj Gori trenutno postoji sedam prihvatilišta, skloništa za žrtve nasilja u porodici. Ukupni smještajni kapacitet iznosi 83 smještajne jedinice, što je za 21 više od standarda propisanog Istanbulskom konvencijom, konstatovano je u izvještaju o primjeni Međunarodnog pakta za ekonomska, socijalna i kulturna prava.
Marijana Tomić
foto/video: RTNK
