Crnoj Gori i dalje nedostaje dobrovoljnih davalaca krvi, iako je prošle godine prikupljeno oko 22 hiljade jedinica, tek polovina dolazi od onih koji krv daju bez poziva i potrebe najbližih. Ipak, postoje i svijetli primjeri, a jedan od njih je Nikšić, koji prednjači sa čak 67 odsto dobrovoljnih davalaca, što je oko dvije hiljade ljudi koji redovno daruju krv.
U Crnoj Gori je tokom prethodne godine prikupljeno oko 22 hiljade jedinica krvi, od čega polovina dolazi od dobrovoljnih davalaca, dok ostatak čine porodične, namjenske donacije. U odnosu na broj stanovnika, Nikšić se i dalje izdvaja kao primjer dobre prakse, kazala je doktorka Nela Eraković.
„Nikšić je najbolji grad, uvijek ima najveći udio dobrovoljnog darivanja krvi, to je za prethodnu godinu bilo 67 odsto, to je oko 2.000 dobrovoljnih davalaca za prethodnu godinu. Takođe i Podgorica sa udjelom od 55 odsto što je 6.200 donacija i Kotor sa 45 odsto“, kazala je Eraković.
Udio davalaca na nivou države i dalje je ispod preporuka. Svjetska zdravstvena organizacija preporučuje da najmanje četiri odsto populacije redovno daje krv, dok je u Crnoj Gori taj procenat za 2025. godinu iznosio 3,5 odsto.
Prema riječima Eraković, ohrabruje podatak da broj dobrovoljnih davalaca raste, pa je već u prvim mjesecima ove godine zabilježen je napredak.
„Za 2025. godinu taj nivo je bio 3.5 odsto, a SZO preporučuje 4 odsto, tako da težimo ka tom broj. Taj broj zavisi od broja stanovnika države, broja bolesničkih postelja, a mi smo zadovoljili naše potrebe i nikom nije trebala krv, ali idemo na taj optimalan broj od 4 odsto i nadamo se da ćemo do toga doći. Udio dobroboljnih je bio 48 odsto na teritoriji Crne Gore i to varira od grada do grada. Za prvih tri i po mjeseca u ovoj godini je 52 odsto, što znači da napredujemo“, poručila je ona.
Dobrovoljni davaoci, osim humanog čina, dobijaju i određene benefite, od osnovnog zdravstvenog pregleda pri svakom darivanju, do priznanja i pogodnosti koje im obezbjeđuje država. Ipak, kako ističu iz Zavoda za transfuziju, ono što je najvažnije ne može se izmjeriti.
„Država obezbjeđuje određene benefite u okviru zdravstvenog sistema, tako da su dobrovoljni davaoci koji krv daruju 10 i više puta oslobođeni su plaćanja participacije za ljekarske preglede, bolinčko liječenje, dijagnostičke metode, ortopedska pomagala, ljekove. Država obezbjeđuje plaćen slobodan dan tog dana kada je donirana krv. Sa druge strane, imamo sklopljenu saradnju sa Nacionalnim parkovima Crne Gore i svaki dobrovoljni davalac dobija ulaznicu. Iz akcije u akciju se trudimo da obezbijedimo skromne poklone koji su znak zahvalnosti za veliku stvar koju davalac čini doniranjem, podvlačim spasili su nekom život, tako da su to simbolični pokloni za veliko djelo koje rade“, navela je Eraković.
Eraković poručuje da upravo dobrovoljni davaoci predstavljaju najpouzdaniji oslonac zdravstvenog Sistema, jer je riječ je o ljudima koji redovno daju krv, prolaze kontrole i na koje se uvijek može računati. Njihova solidarnost znači sigurniju krv za pacijente i često, razliku između života i smrti.
Svetlana Eraković
Foto/video: RTNK
