Iako mediji ostaju jedan od ključnih izvora informisanja građanki i građana Crne Gore, uz stabilnu dominaciju digitalnih medija, odnos građanstva prema njima postaje sve složeniji, jer to prati pad povjerenja u plasirane informacije, naročito na društvenim mrežama, pokazuje istraživanje Centra za građansko obrazovanje (CGO), sprovedeno u okviru projekta „Mediji za demokratiju: jačanje nezavisnosti RTCG-a za budućnost Crne Gore“, uz podršku Ministarstva vanjskih poslova Holandije.
“Društvene mreže su i tokom protekle godine ostale najintenzivnije korišćen medij. U 2025. godini, 34,8 odsto ispitanih navodi da ih prati veoma često, dok 30,7 odsto to čini često. U odnosu na 2024. godinu, kada je 40,1 odsto veoma često pratilo društvene mreže, bilježi se pad najintenzivnijeg korišćenja, uz istovremeni rast udjela onih koji ih prate rijetko, što ukazuje na promjenu navika i mogući zamor publike”, saopštio je Nikola Obradović, saradnik na programima.
Prema riječima Obradovića, za razliku od društvenih mreža, internet portali bilježe rast učestalosti praćenja.
“U 2025. godini, 32,7 odsto građana i građanki navodi da portale prati često, a 21,7 odsto veoma često. Posebno je značajan pad broja onih koji portale uopšte ne prate – sa 20,7 odsto u 2024. na 14,1 odsto u 2025. godini, što potvrđuje njihovo jačanje kao centralnog izvora informacija, naročito za dnevne i aktuelne teme”, navodi se u saopštenju.
Tradicionalni mediji, dodao je, nastavljaju da gube publiku.
“Štampu uopšte ne prati 50,3 odsto građana, dok je 19,6 odsto prati veoma rijetko, što ukazuje na nastavak pada interesovanja. Radio 28 odsto građana i građanki prati rijetko, a 24,2 odsto veoma rijetko, dok je udio onih koji ga prate često ili veoma često dodatno smanjen. Televizija, iako i dalje prisutna u svakodnevici značajnog dijela javnosti, takođe bilježi pad – 28,5 odsto građana i građanki je prati često, a 21,5 odsto veoma često, što je manje nego u 2024. godini”, naveo je Obradović.
Kako je kazao, praćenje medija u Crnoj Gori snažno je uslovljeno starosnim i obrazovnim razlikama.
“Štampani mediji najzastupljeniji su među starijima od 65 godina, gdje zbir onih koji ih prate često ili veoma često iznosi 31,4 odsto, dok ih mladi (18 do 24 godine) gotovo u potpunosti ne prate – čak 95,8 odsto navodi da ih nikada ili rijetko koristi. Sličan obrazac bilježi se i kod radija, koji najčešće prate oni sa osnovnim obrazovanjem (29,6 odsto) i stariji od 65 godina (28,7 odsto), dok ga mladi najmanje prate, uz negativni zbir od 89,3 odsto. Televizija je najzastupljeniji medij među najstarijima – 83 odsto starijih od 65 godina prati je često ili veoma često, dok je među mladima negativni zbir 76,7 odsto”, istakao je Obradović.
Kod digitalnih medija, prema njegovim riječima, obrazac je obrnut. Internet portale najintenzivnije prate ispitanici sa visokim obrazovanjem, kod kojih zbir pozitivnih odgovora iznosi 74,1 odsto, dok ih najmanje prate ispitanici stariji od 65 godina (negativni zbir 75,1 odsto).
Najizraženija generacijska podjela, pojasnio je, vidljiva je kod društvenih mreža: mladi ih prate vrlo intenzivno (93,6 odsto), a stariji od 65 godina u najvećoj mjeri ne koriste, sa negativnim zbirom od 79,7 odsto.
“Promjene u medijskim navikama prate i promjene u izboru sadržaja koje građani konzumiraju. Zabavni sadržaji su najzastupljeniji (29,1 odsto), a slijede informativno-politički sadržaji, koje najčešće prati 27,5 odsto građana, što predstavlja osjetan pad u odnosu na 2024. godinu, kada je taj procenat iznosio 33 odsto. Sportski sadržaji ostaju stabilni (15,4 odsto), dok dokumentarni bilježe rast (11,9 odsto u odnosu na 7,1 odsto u 2024. godini). Obrazovni (4,1 odsto) i kulturni sadržaji (5,6 odsto) i dalje su na marginama interesovanja, mada u blagom porastu”, istakao je Obradović.
Kako je pojasnio Obradović, uprkos visokom procentu upotrebe društvenih mreža, povjerenje u informacije koje se putem njih plasiraju nastavlja da opada.
“Prosječna ocjena povjerenja u 2025. godini iznosi 2,64 (na skali od 1 do 5), u poređenju sa 2,8 u 2024. godini, što potvrđuje blagi rast skepticizma prema digitalnim sadržajima”, kazao je.
Kako je dodao, podaci o korišćenju društvenih mreža pokazuju da Facebook u 2025. godini prati 26,8 odsto građana i građanki, Instagram 25,1 odsto, YouTube 18 odsto, dok TikTok (14,8 odsto) i platforma X (4,4 odsto) bilježe pad u odnosu na 2024. godinu. Istovremeno, 5,5 odsto navodi da uopšte ne koristi društvene mreže, što je novina u odnosu na prethodnu godinu.
“CGO ističe da ovi nalazi ukazuju na potrebu jačanja profesionalnih standarda, odgovornosti u informisanju i medijske pismenosti, kako bi građani i građanke mogli da donose informisane odluke u sve složenijem medijskom okruženju. Stručni dio istraživanja sproveo je Institut Damar, od 9. do 16. decembra 2025. godine, primjenom CAPI metode, na troetapnom, stratifikovanom, slučajnom uzorku od 1.010 punoljetnih građana i građanki Crne Gore”, zaključio je Obradović.
foto: CGO
